Layer 2 (L2), Ethereum gibi bir Layer 1’in üzerinde çalışan ve onun güvenlik garantisini koruyarak işlem hacmi/maliyet sorununu çözen ölçeklenebilirlik çözümleridir. Optimistic Rollup (Arbitrum, Optimism) ve Zero-Knowledge Rollup (zkSync, Starknet, Polygon zkEVM) iki ana ailedir. Optimistic rollup işlemleri varsayılan olarak doğru kabul eder ve 7 günlük itiraz penceresi ile dolandırıcılığı engellemeye çalışır; zk-rollup ise her toplu işlem için kriptografik bir geçerlilik kanıtı (proof) üretir, bu nedenle nihai onay süresi daha kısadır fakat hesaplama maliyeti yüksektir. L2’ler gas ücretini onlarca kat azaltır (1-5$ yerine 0.01-0.50$ aralığı) ve bu sayede mikro işlemler, oyun, sosyal grafik gibi yüksek frekanslı uygulamalara olanak tanır. Bridge’ler (köprüler) L2’lere para göndermek için gereklidir; resmi köprü genellikle daha güvenli, üçüncü parti köprüler hızlıdır ama akıllı kontrat istismar riski taşır. EIP-4844 (proto-danksharding) ile L2 maliyetleri 2024 itibarıyla daha da düşmüştür. Bir L2 seçerken TVL, devops ekibi, decentralization roadmap ve sequencer riski (tek noktalı işlem sıralayıcı) değerlendirilmelidir.
Kripto Sözlüğü
Layer 2 Nedir?
Ethereum gibi ana zincirin üzerinde çalışan, işlemleri toplu veya zincir-dışı işleyip nihai güvenliği ana zincire devreden ölçeklenebilirlik katmanıdır.